giiiiik/ March 25, 2019/ Analysis, Uncategorized/ 0 comments

ความเป็นมาของ Crowdfunding ในประเทศไทย

บทความนี้ผู้เขียนได้เรียบเรียงจากบทสัมภาษณ์ใน Channel Bit Investment ซึ่งสัมภาษณ์คุณบุตรี หวังศิริรุ่งเรือง (คุณกิ๊ก) ทำงานที่กลต.ประมาณ 10 ปีแล้ว ปัจจุบันทำงานอยู่กับคุณนาโอที่ฝ่ายส่งเสริมเทคโนโลยีทางการเงิน(ฝ่ายฟินเทค) สำนักงานคณะกรรมการหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (กลต.)

Capture.PNGตามลิงค์วีดีโอจากช่อง Bit Investment : https://youtu.be/3WFiQZerCYA

ประเทศไทยเป็นประเทศแรกๆ ที่สำนักงานกลต.ออกประกาศเรื่อง Crowdfunding โดยประกาศนี้ได้เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2558 เนื่องจากประเทศไทยดำเนินระบบเศรษฐกิจในประเทศได้ก็เนื่องมาจากในประเทศมี SMEs คิดเป็นสัดส่วนถึงร้อยละ 59 ของประเทศ เท่ากับ 42% ของGDP แต่ว่าข้อจำกัดของ SMEs คือ การเข้าถึงแหล่งทุนได้น้อย ทางสำนักงานกลต.จึงต้องการหาช่องทางให้ SMEs เข้าถึงแหล่งทุนได้ Crowdfunding จึงเกิดขึ้น

Crowdfunding Concept

Crowdfunding คือช่องทางการระดมทุนผ่านตัวกลางบนระบบอิเล็คทรอนิค มี 4 ประเภท ได้แก่

  1. Donation Based Crowdfunding เช่น เทใจ.com โดยผู้ลงทุนจะบริจาคและได้รับใบเสร็จ ได้คุณค่า ได้ความสุขทางใจCapture1.PNG
    ภาพเวปไซต์ https://taejai.com/th/
  2. Reward Based Crowdfunding โดยผู้ลงทุนจะได้สิ่งของบางอย่างกลับไป เช่น ร่ม เสื้อที่เป็นนวัตกรรมแปลกใหม่ คล้ายการ Pre-order เช่น Kickstarter หรือ Indiegogo (https://www.indiegogo.com)Capture1
    ภาพเวปไซต์ https://www.indiegogo.com
  3. P2P Lending การกู้ยืมเงินผ่านระบบอินเตอร์เน็ต โดยผู้ลงทุนจะได้ดอกเบี้ย คล้ายสัญญาเงินกู้ซึ่งช่องทางนี้อาจเกี่ยวข้องกับแบงค์ชาติ
  4. Investment Based Crowdfunding ผู้ลงทุนจะได้หลักทรัพย์ ซึ่งประเภทนี้เพียงประเภทเดียวที่จะเกี่ยวข้องกับ กลต. เนื่องจากเป็นเรื่องของการลงทุน

Crowdfunding,ICO,IPO แตกต่างกันอย่างไร

Crowdfunding,ICO,และ IPO มีความแตกต่างกันในหลายๆด้าน อาทิเช่น

  1. ผลิตภัณฑ์ – ทั้ง 3 แบบผู้ลงทุนก็จะได้รับผลิตภัณฑ์ที่แตกต่างกันออกไป
    Crowdfunding ผู้ลงทุนได้ หุ้นกู้
    ICO·ผู้ลงทุนได้ Token ที่อาจจะได้สิทธิต่างออกไปซึ่งขอบเขตที่มากกว่าหลักทรัพย์ เช่น Utility Token, Investment Token
    IPO ผู้ลงทุนได้ หุ้นกู้ หลักทรัพย์
  2. State ของผู้ออก – อยู่ในระดับที่แตกต่างกัน
    Crowdfunding เป็นระดับ Startup หรือ SMEs เล็กกว่า IPO ลงมาหน่อย
    ICO อยู่ในระดับเริ่มแรก เพิ่งเริ่มโครงการ
    IPO เป็นระดับ บริษัทที่สามารถติดตามได้ มีงบการเงินตรวจสอบได้ชัดเจน
  3. ผู้ลงทุน Crowdfunding,ICO,และ IPO มีความเหมือนกันในแง่ของเป็นผู้ที่สนใจในเทคโนโลยี
  4. Trust Mechanism
    IPO ต้องขออนุญาตสำนักงานกลต. มีงบการเงินที่ผ่านผู้ตรวจสอบบัญชีชัดเจน
    Crowdfunding ผู้ที่ช่วยดูคือ Funding Portal หรือตัวกลาง ค่าใช้จ่ายไม่ได้เยอะมาก เนื่องจากกลุ่ม Crowdfunding คือ SMEs  ยังไม่ใช่กลุ่มขนาด IPO ที่ถึงขั้นต้องจ้าง FA, Auditor

ขอบเขตการปฏิบัติหน้าที่ของ กลต. และธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง Crowdfunding และ ICO

สำหรับในประเทศไทย เคยมี ICO ที่ทำในลักษณะ Lending มีผู้มากู้ ในปี 2558 กลต.ออกเรื่อง Crowdfunding ให้ออกเฉพาะหุ้น แต่ว่าเมื่อมี SMEs, Startup เข้ามาคุยเป็นจำนวนมาก กลต.จึงพิจารณาผลิตภัณฑ์เพิ่มขึ้น เพื่อช่วยฝั่งผู้ลงทุนให้มีทางเลือกมากขึ้นอีกด้วย จึงได้เกิดการเพิ่ม Product ขึ้นมาเป็น หุ้นกู้ ซึ่งกลต.ได้มีการประสานงานกับธนาคารแห่งประเทศไทยด้วย เนื่องจากขอบข่ายของธนาคารแห่งประเทศไทย คือ เข้ามาดูแลในกรณีที่ผู้กู้เป็นบุคคลธรรมดา ในขณะที่กลต.เข้ามาดูแลในกรณีที่ผู้กู้เป็นนิติบุคคลหรือบริษัท เนื่องจากผู้ที่สามารถออกหลักทรัพย์ได้จะไม่สามารถเป็นบุคคลธรรมดาได้

สำหรับหุ้นกู้ แตกต่างกับหุ้นปกติ เนื่องจาก เมื่อซื้อหุ้น – ผู้ถือหุ้นจะได้หุ้น และได้สิทธิความเป็นเจ้าของกิจการ
ในขณะที่เมื่อซื้อหุ้นกู้ – ผู้ซื้อหุ้นกู้จะเป็นเจ้าหนี้ของบริษัทนั้นๆ บริษัทนั้นๆ จะต้องชำระหนี้ตามกฎหมาย แต่ไม่ได้เป็นเจ้าของบริษัท จึงไม่มีสิทธิเข้าประชุมผู้ถือหุ้น แต่อย่างไรก็ตามยังคงได้ดอกเบี้ยหรือปันผลของบริษัทอยู่

Funding Portal คืออะไร มีความสำคัญอย่างไรใน Crowdfunding

สำหรับหลักเกณฑ์ในกรณีที่ SMEs หรือ Startup ต้องการทำ Crowdfunding ก็จะมี Funding Portal ซึ่งเป็นตัวกลางทำงาน 7X24 ซึ่งจะทำให้เกิดการลงทุนและระดมทุนได้ตลอดเวลา และจะได้รับการกำกับดูแลจากสำนักงานกลต.อีกทอดหนึ่ง โดยผู้ที่ต้องการทำหน้าที่นี้ก็จะต้องได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานกลต.ด้วย ซึ่งมีหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้

  1. บริษัทนั้นๆ ต้องมีทุนจดทะเบียนชำระแล้วขั้นต่ำ 5 ล้านบาท
  2. กรรมการผู้บริหารไม่มีลักษณะต้องห้าม และไม่มีฐานะการเงินที่ไม่ดี หรือมีเหตุที่ให้กลต.สงสัยว่ามีฐานะทางการเงินที่ไม่ดี
  3. ข้อสำคัญที่สุดคือ มีระบบงานพร้อมประกอบธุรกิจ ซึ่งปัจจุบันมี 11-12 ระบบที่บริษัทต้องมาเสนอก่อนที่ กลต.จะให้ความเห็นชอบ อาทิเช่น มีมาตรฐานเรื่อง Security ต้องมีระบบ Backup มีระบบ BCP หากว่าระบบล่มจะสามารถฟื้นระบบได้ภายในกี่ชั่วโมง เนื่องจากทุกอย่างอยู่บนระบบ หากว่าจองซื้ออยู่แล้วระบบล่มจะมีมาตรการแก้ไขอย่างไร เป็นต้น

หลักเกณฑ์การเป็น Funding Portal Issuer

สำหรับ Funding Portal Issuer คือผู้ที่ต้องการเงินทุน และ Issuer ที่สามารถมาระดมทุนได้นั้นจะต้องมีหลักเกณฑ์คือ

  1. ต้องเป็นบริษัทที่จดทะเบียนจัดตั้งในประเทศไทย ไม่ใช่ ห้างหุ้นส่วนจำกัด
  2. ต้องมีการประกอบธุรกิจที่ชัดเจน ต้องมีโครงการธุรกิจ ยังไม่ต้องเป็น Finish Product ก็ได้ แต่ก็จะต้องผ่านการคัดกรองจาก Funding Portal แล้วแต่มาตรฐานของแต่ละแห่งด้วย

ปัจจุบันมี 2 บริษัทที่ได้ License Funding Portal คือ บริษัท ไลฟ์ฟินคอร์ป จำกัด ที่เป็นบริษัทลูกของบริษัทหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และ บริษัท ฟีนิกซิคท์ จำกัด ซึ่งประกอบธุรกิจในชื่อ (สินวัฒนา) สำหรับกรณีหุ้นกู้ก็ยังอยุ่ในระหว่างที่มีผู้เข้ามาหารือกันอยู่ ประมาณ 10 บริษัท

กลต.png

source:https://www.sec.or.th/TH/RaisingFunds/CFD/Pages/list_operator.aspx?fbclid=IwAR0Lw4lmAU2noCd3gHHC6NtyZq-zMwkGaP6Nm-BLWO-uuKlsHSf-11g6seA

หากว่าเป็น Startup ก็จะต้องจัดตั้งในรูปแบบบริษัทก่อน และให้ Funding Portal คัดกรองในลำดับต่อไป และในกรณีที่ต้องการขยายกิจการก็สามารถไปหา Funding Portal ได้เช่นกัน โดย Issuer หรือผู้ที่ต้องการขยายกิจการ หรือเจ้าของธุรกิจ สามารถออกหุ้นให้คนมาร่วมเป็นเจ้าของ หรือว่าสามารถออกหุ้นกู้สำหรับการกู้ยืมเงิน

หลักเกณฑ์สำหรับผู้ลงทุน (Investor)

ธุรกิจที่เข้ามาระดมทุนใน Crowdfunding เป็นธุรกิจที่เพิ่งเริ่มต้นและธุรกิจที่ไม่ใหญ่มาก กลต.จึงมีความห่วงใย ในฝั่งของ Investor จะถูกแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่คือ Retail Investor และ Non-retail Investor

  1. Retail Investor สามารถระดมทุนได้ 50,000 บาท / 1 บริษัท และสามารถระดมทุนทั้งปีไม่เกิน 500,000 บาท ก็คือใน 1 ปี ระดมทุนได้ประมาณ 10 บริษัทบริษัทละ 50,000 บาท เพื่อเป็นการกระจายความเสี่ยง เป็นต้น แต่ปัจจุบันกำลังจะปรับเกณฑ์เป็น สามารถระดมทุนได้ 100,000 บาท / 1 บริษัท และสามารถระดมทุนทั้งปีไม่เกิน 1,000,000 บาท เพื่อเป็นการจำกัดความเสี่ยงสำหรับ Retail Investor ซึ่งการระดมทุนไม่สามารถระดมอีกในปีถัดไปได้ เพราะกำหนดให้ บริษัทละ 50,000 บาทเท่านั้น
  2. Non-retail Investor แบ่งออกเป็น 4 ประเภท ซึ่งสามารถระดมทุนได้ไม่จำกัด เนื่องจากเข้าใจความเสี่ยงและดูแลตนเองได้แล้ว เช่น
    1. ผู้ลงทุนสถาบัน ธนาคาร บล. บลจ.
    2. PE Trust – กิจการเงินร่วมลงทุน ซึ่งเป็นกิจการที่จัดตั้งในไทยหรือต่างประเทศโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อไปลงทุนในกิจการและภายหลังได้มาซึ่งหุ้น และมีผู้จัดการมาดูแล
    3. VC – นิติบุคคลร่วมลงทุน เช่น บริษัทที่มีวัตถุประสงค์ที่จัดตั้งขึ้นมาเพื่อลงทุนในกิจการ Startup, SMEs
    4. Angel Investor – เป็นนิยามเฉพาะของ Crowdfunding ดูฐานะทางการเงินและความรู้ความเข้าใจของนักลงทุนประกอบ

การปรับหลักเกณฑ์ของ Crowdfunding ก่อให้เกิดประโยชน์กับ Retail Investor อย่างไร

หลักเกณฑ์ที่ปรับแล้วเกิดประโยชน์กับ Retail Investor·ก็เพื่อเพิ่มทางเลือกให้กับผู้ลงทุนจากเดิมแทนที่จะซื้อได้เพียงหุ้นจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ (Listed) ปัจจุบันกลต.ก็มีทางเลือกให้กับผู้ลงทุนในการลงทุนเพิ่มเติมโดยมีหุ้นของ SMEs และ Startup ซึ่งเป็นทางเลือกที่เพิ่มขึ้น สำหรับการปรับจะกระทบกับผู้ลงทุนอย่างไร คือมีการปรับเพิ่มวงเงินจาก 50,000 บาท เป็น 100,000 บาท เพื่อให้ผู้ลงทุนศึกษาข้อมูลทำ Deal Diligent เพื่อเป็นโอกาสในการลงทุนมากขึ้น

สำหรับการลงทุนทางอ้อม เช่น ผ่าน VC หรือ PE-Trust ก้ไม่สามารถรวบกลุ่ม Retail มาลงทุนเช่นกัน เนื่องจาก Crowdfunding มีความเสี่ยงจึงต้องมีการจำกัดความเสี่ยงให้กับผู้ลงทุน

การระดมทุนผ่าน Crowdfunding นอกจากจะเป็นเรื่องของการระดมทุนแล้วยังสามารถเป็นการทดสอบตลาดได้อีกทางหนึ่งด้วย เนื่องจากเป็นการวัดผลว่าในผลิตภัณฑ์นั้น เป็นที่ต้องการของตลาดหรือไม่ เพราะคนหมู่มากได้มีการร่วมทดสอบ เช่น ถ้าหากว่าเราเสนอไอเดียเข้าไปและนักลงทุนสนใจก็แปลว่าผลิตภัณฑ์เหล่านั้นประสบความสำเร็จ

การระดมทุนในช่วงระยะสั้น ก็สามารถทำได้คล้ายหุ้นกู้ระยะสั้น เมื่อได้เงินก็สามารถใช้คืนผู้ลงทุนได้พร้อมดอกเบี้ย สุดท้ายแล้วก็ต้องเลือกดูว่าเหมาะกับหลักทรัพย์ประเภทใด

เกณฑ์การประเมินความเสี่ยงของ Portal ใน Crowdfunding

สำหรับเกณฑ์การประเมินความเสี่ยงของ Portal ใช้ระบบงานเดียวกัน คือ ระบบประเมินความสามารถในการชำระหนี้ของ Issuer (Credit worthyness) เพื่อประเมินว่ามีความสามารถในการชำระหนี้มากน้อยแค่ไหน โดยก่อนที่ กลต.จะให้ความเห็นชอบกับ Funding Portal ไป Funding Portal ต้องแสดงให้กลต.เห็นว่า ใช้โมเดลอะไร เป็นปัจจัยในการพิจารณา เช่นใช้ข้อมูล Credit ใช้ข้อมูล Social หรือใช้ข้อมูลฐานะทางการเงิน และต้องเปิดเผยให้ผู้ลงทุนทราบด้วยเช่นกันว่าใช้ปัจจัยใดในการคำนวณบ้าง ในกรอบของกลต. ไม่ได้มีกำหนดชัดเจนเนื่องจากปัจจุบันเรื่องฟินเทคหรือเทคโนโลยีที่เข้ามา ทำให้ผู้ประกอบการเกิดแนวคิดที่แตกต่างกันออกไป กลต.จึงไม่อยากกำหนดว่าจะใช้ปัจจัยใดในการคำนวณ ไม่อยากตีกรอบ หรือ Block Idea ใคร อยากเปิดกว้างให้ทุกคนได้ใช้ความคิดเต็มที่ในการออกแบบงานของตน

มีแนวโน้มที่จะนำเทคโนโลยี Smart Contract เข้ามาใช้กับ Crowdfunding ได้หรือไม่

กลต.ได้มีการสนับสนุนให้คนเอาเทคโนโลยี Blockchain หรือ Smart Contract มาใช้หรือไม่ ในเมื่อการบริการเป็น 7X24 ซึ่งทางกลต.ได้บรรจุ digitalization of Capital market อยู่ในแผน 3 ปีเพื่อลดต้นทุน ลดขั้นตอน และเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการทั้งหมด เช่น ในเรื่องของการออกหลักทรัพย์การชำระราคาทุกอย่าง

สำหรับการยืนยันผู้ถือครองสิทธิ หรือ Function นายทะเบียนหลักทรัพย์ หรือผู้ที่ Record จำนวนหุ้น ซึ่ง กลต.ไม่ได้ปิดกั้นให้นายทะเบียนหลักทรัพย์ใช้ Blockchain ในการให้บริการ และหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องก็กำลังให้ความสนใจในเรื่องความสามารถยืนยันในชั้นศาลหรือในเชิงกฎหมายได้ แม้ว่าตอนนี้ยังทำไม่ได้แต่ก็กำลังติดตามดำเนินการกัน

กลต.มีความเห็นเกี่ยวกับทิศทางนักลงทุนต่างประเทศที่เห็นกฎหมายฉบับนี้อย่างไร

หากว่าไม่มี crowdfunding นักลงทุนต่างประเทศก็ต้องเป็นนักลงทุนรายใหญ่ที่ลงทุนผ่าน VC หรือ PE เท่านั้น และ VC หรือ PE ก็มาเลือก Startup หรือ SMEs ไป แต่ถ้าเป็นการลงทุน Crowdfunding ก็เป็นการลงทุนทาง Internet ที่แม้แต่ผู้ลงทุนต่างชาติก็สามารถเห็นได้ กระทั่ง Blockchain ก็สามารถเพิ่มช่องทางการลงทุนขึ้นมาอีก ซึ่งคุณกิ๊กคาดว่า เมษายนนี้ก็สามารถออกมาได้ และสามารถมายื่นขอระดมทุนได้เลย ผลประโยชน์ก็เกิดกับผู้ลงทุนมีการนำ know how นำเทคโนโลยีมาเสนอมาแชร์กัน

กระแสตลาดหลักทรัพย์ที่สนใจเรื่องตลาด Crypto มีแนวโน้มมากแค่ไหนที่ กลต.จะมาทำ Exchange เรื่อง Crypto

.png

ภาพ – การกำกับดูแลของกกต.ครอบคลุม ทั้งการกำกับดูแลการเสนอขายโทเคนต่อประชาชน (ตลาดแรก) และการกำกับดูแลการซื้อขายแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ดิจิอล (ตลาดรอง) – https://เสี่ยงสูง.com/role-of-sec/

ตลาดหลักทรัพย์กำลังค้นคว้าเรื่องนี้อยู่ ซึ่งมีเกณฑ์การขอใบอนุญาตสินทรัพย์ดิจิตอลก็ไม่ได้ห้ามการขอ License หากว่ามีคุณสมบัติตามที่หลักทรัพย์กำหนด สำหรับ Exchange กลต.ก็เปิดให้ผู้ที่สนใจและมีคุณสมบัติขอใบอนุญาตได้ ซึ่งผู้ที่ขอใบอนุญาตแต่ละแห่งก็มีความชำนาญที่แตกต่างกัน และมีกลุ่มเป้าหมายที่แตกต่างกัน  ซึ่งหากทำขึ้นมาจริงๆ มีความเป็นไปได้คนที่เอาคลิปโตมา Swap กับหุ้นได้ด้วย แต่อย่างไรก็ตามผู้ออกหลักทรัพย์หรือผู้ที่มีความเกี่ยวข้อง เช่น Investor Stakeholder ก็จะต้องมาหาความรู้ให้มากๆ และคนที่มีความรู้เรื่อง crypto ก็ต้องสร้างการรับรู้ แชร์ความรู้ให้มากๆ

ความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการลงทุน SMEs หากว่าตอนที่นำเสนอกับ funding portal และสุดท้ายไปไม่รอด ในแง่กฎหมาย จะมีผลอย่างไรกับ SMEs และผู้ลงทุนจะมีผลอย่างไร
ในกรณีนี้แยกเป็น 2 กรณีคือ

  1. เจ้าของผู้ที่สร้างธุรกิจแล้วไม่เติบโตจริงๆ ไปไม่รอดจริงๆ
  2. เจ้าของผู้ที่สร้างธุรกิจ มาระดมทุน และไม่ได้สร้างธุรกิจโดยที่ทำตามข้อเสนอที่ตกลงกันไว้แต่ต้น

หากว่าผู้ระดมทุนมาขอระดมทุนโดยผ่าน Funding Portal เปิดเผยข้อมูล และรายงานความคืบหน้าการใช้เงิน ซึ่งทำตามที่บอกกับผู้ลงทุนไว้แล้ว แต่โปรเจคท์ไม่ประสบความสำเร็จ ผู้ลงทุนก็ต้องยอมรับ ว่าธุรกิจไปไม่รอดจริงๆ การลงทุนมีความเสี่ยง

แต่หากว่า ตกลงกันว่าจะเอาเงินไปใช้ทำอะไรแล้วไม่ได้ไปใช้แบบที่ตัวเองเคยแจ้งไว้ หรือได้เงินไปแล้วก็หายไปเลย ในกรณีนี้ อาจต้องมีเรื่องกฎหมายมาเกี่ยวข้องตามความผิดที่ผู้ระดมทุนได้ทำ

สุดท้ายแล้วผู้ลงทุนต้องมีความรู้ความเข้าใจว่าได้ลงทุนไปกับอะไร และผู้ประกอบธุรกิจก็ต้องเปิดเผยข้อมูลผ่าน Funding Portal ให้ชัดเจน และให้ Crowd หรือผู้ลงทุนเข้ามาถามข้อสงสัยในระบบCrowd Wisdom ซึ่ง Funding Portal ก็ต้องไปตามให้ Issuer มาตอบคำถามที่ผู้ลงทุนถาม การผิดนัดชำระหนี้กับ Portal ในประกาศก็ให้ Portal เป็นผู้นัดประชุมให้ทุกฝ่ายมารวมกัน เป็นวิธีการปกป้องผู้ลงทุน

หากผู้ลงทุนสนใจต้องการหาความรู้เกี่ยวกับ Crypto หรือ Coin กลต.ก็เปิดช่องทางสื่อดิจิตอลให้ผู้ลงทุนค้นคว้าหาข้อมูลผ่านทางเวปไซต์ เสี่ยงสูง.คอม ซึ่งเป็นเวปไซต์ที่กลต.ทำขึ้น เพื่อสร้างความเข้าใจให้กับผู้ลงทุนเรื่อง Crypto ที่มีความเสี่ยงสูง ต้องมีความเข้าใจในการลงทุนระดับหนึ่งเลยทีเดียว โดยกกต.ก็ได้มีการทำเวปไซต์ เสี่ยงสูงขึ้นมาเพื่อให้ผู้ลงทุนเข้าไปศึกษาหาข้อมูล

Capture
เวปไซต์ให้ความรู้ของกลต. เพื่อสร้างความเข้าใจในสินทรัพย์ดิจิตอล – https://เสี่ยงสูง.com
นอกจากนี้ยังมีวีดีโอคลิปที่สนุกสนานและน่าสนใจที่สามารถติดตามได้ผ่าน YouTube อีกด้วย

Capture2

คลิปวีดีโอของ กลต. เพื่อสร้างความเข้าใจในสินทรัพย์ดิจิตอล https://youtu.be/A2uNNBW2toI

สุดท้ายแล้วสิ่งที่ฝากไว้คือ ผู้ประกอบธุรกิจได้ License จากกลต.แล้วหรือยัง หรือว่าตรวจสอบและหาข้อมูลดีพอแล้วหรือยัง สิ่งที่สำคัญคือการหาข้อมูลในการลงทุนให้ดี เพื่อผู้ประกอบธุรกิจก็จะได้ไม่เสียประโยชน์นอกจากนี้ก็ยังเป็นส่วนหนึ่งในการยกระดับเศรษฐกิจไทยให้ก้าวหน้าขึ้นได้อีกด้วย

 

Share this Post

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.